Seksueel contact kan over een grens gaan. De redenen daarvoor lopen ver uiteen. Dit kan bijvoorbeeld zijn door een uit de hand gelopen spelletje bij jongeren of seks hebben met iemand die dronken is en die daardoor niet kan aangeven wat hij of zij wil.
Ook kan het gaan om seks waarbij iemand met geweld of bedreiging wordt gedwongen tot dingen die hij of zij niet wil. En daarnaast kan het ongewenste seksuele contact bestaan uit fysieke en niet-fysieke dingen.
Al deze verschillende vormen en situaties vallen onder de term seksueel grensoverschrijdend gedrag. Meer informatie hierover, wat het inhoudt en hoe vaak het voorkomt lees je hier.
Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag?
Er zijn een aantal voorwaarden die moeten worden vervuld als het gaat om een positieve seksuele interactie. Als een van deze voorwaarden niet wordt vervuld, dan wordt er gesproken van seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Allereerst moet er sprake zijn van wederzijdse instemming. Als er bijvoorbeeld niet wordt toegestemd tot de handeling, is er sprake van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Een ander aspect dat hiermee verbonden is, is vrijwilligheid. Er mag geen sprake zijn van dwang, misleiding of chantage. Dit kan zowel fysiek als niet-fysiek zijn. Chantage is bijvoorbeeld een niet-fysieke vorm van dwang, terwijl iemand drogeren juist een fysieke vorm is.
Een andere voorwaarde waaraan moet worden voldaan is gelijkwaardigheid. Als er sprake is van ongelijkwaardigheid, bijvoorbeeld door een machtsverhouding of een groot verschil in leeftijd, dan is er sprake van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Het gedrag moet tevens passen bij de leeftijd en de ontwikkeling van een persoon.
Als je het idee hebt dat er situaties zich voordoen die niet bij jouw leeftijd passen, dan kan er sprake zijn van grensoverschrijdend gedrag. Ook dient het gedrag te passen bij de context en de situatie. Als je bijvoorbeeld liever niet hebt dat iemand je intiem vastpakt in een bepaalde situatie, behoort dit ook tot seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Fysieke en niet-fysieke dwang
In bovenstaande alinea’s werd al kort even gesproken over fysiek en niet-fysieke dwang, misleiding of druk. Als iemand gedrogeerd is, is deze persoon vaak niet meer bij volle bewustzijn. Hierdoor kunnen geen weloverwogen keuzes gemaakt worden over wat hij of zij wel of niet wil. Er is hierbij dan sprake van fysieke onderdrukking.
Ook kan er sprake zijn van niet-fysieke dwang of onderdrukking. Als iemand bijvoorbeeld wordt gechanteerd of bedreigd, is er sprake van een situatie van niet-fysieke dwang.

Casual chat tip: Novamora
- Chatten en flirten bij Novamora (18+)
- Discreet en anoniem chatten
Wanneer is er geen sprake van?
Als aan een van bovenstaande criteria niet wordt voldaan, dan kan er sprake zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Toch kan het per persoon verschillen hoe hij of zij denkt over gedrag. Wat voor de ene persoon nog oké is, gaat soms al te ver voor iemand anders. Het is daarom belangrijk om te bepalen waar ieders grens is en bij elkaar te checken of het oké is.
- Wederzijdse toestemming
- Vrijwillig
- Gelijkwaardig
Er is geen sprake van seksueel grensoverschrijdend gedrag als er aan alle voorwaarden is voldaan. Als er wederzijdse toestemming is, het vrijwillig gebeurt, jullie gelijkwaardig zijn en het gedrag bij jullie leeftijd en de situatie past, dan is er in de meeste gevallen geen sprake van seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Fysieke en niet-fysieke vormen van grensoverschrijding
Naast dat er fysieke en niet-fysieke vormen van dwang zijn, zijn er ook deze varianten in seksuele grensoverschrijding zelf. Onder de fysieke variant vallen alle fysieke uitingen van gedrag zoals zoenen, aanraken, orale seks, en geslachtsgemeenschap. Onder niet-fysieke uitingen valt onder andere kwetsende of seksuele opmerkingen maken, confronteren met seksuele bewegingen, porno laten zien, naaktfoto’s maken of laten zien, geslachtsdelen laten zien of confronteren met masturbatie.
De cijfers: hoe vaak komt het voor?
In Nederland is onderzoek gedaan naar de ervaringen met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Hieruit zijn verschillende cijfers naar voren gekomen over hoe vaak het nu echt gebeurt. Toen de vraag werd gesteld of de deelnemer aan het onderzoek ooit seksueel geweld heeft meegemaakt, beantwoordde een derde van de vrouwen met ‘ja’ en een kleine 8% van de mannen met ‘ja’.1
Seksuele grensoverschrijding komt vaak voor en vaak worden er fysieke pressiemethoden gebruikt waardoor slachtoffers zich niet voldoende kunnen weren. Veel van dit gedrag komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. In de leeftijdscategorie van 15 tot 24 jaar had maar liefst 31% van de vrouwen ooit fysieke seksuele grensoverschrijding meegemaakt, in vergelijking met 11% van de mannen. In de leeftijdscategorie van 25 – 70 jaar was dit verschil nog groter. Mannen hadden het gedrag in 13% van de gevallen meegemaakt en bij vrouwen 42%.
Niet alleen werd er gekeken naar fysiek overschrijdend gedrag, maar ook naar de niet-fysieke variant. Ongeveer 3 op de 10 mannen had dit meegemaakt en ongeveer de helft van de vrouwen heeft ooit een vorm van niet-fysieke seksuele grensovertreding meegemaakt.
In een onderzoek naar jongeren tussen de 12 en 25 jaar bleek dat 17% van de meisjes en 5% van de jongens minstens één keer in hun leven zijn gedwongen om seksuele dingen te doen die ze eigenlijk niet wilden doen.
Wat te doen als je het meemaakt
Grensoverschrijdend gedrag kan heel subtiel zijn, waardoor het belangrijk is om het meteen te bespreken zodat het geen grotere vormen kan aannemen. Het is belangrijk om iemand rechtstreeks aan te spreken op zijn of haar gedrag als je getuige bent. Vaak kan dit al enorm helpen om het te stoppen.
Als je het zelf meemaakt is het ook van groot belang om zelf je eigen grenzen aan te geven en duidelijk hierover te zijn. Daarnaast kan het goed zijn om er met anderen over te praten. Het kan enorm helpen om steun te vragen aan mensen uit je omgeving zoals vrienden of familie.
Afhankelijk van waar het gedrag plaatsvindt, is het ook mogelijk om het te melden. Als het gedrag zich bijvoorbeeld op je werk voordoet, dan kun je een klacht indienen bij een vertrouwenspersoon. Op school kun je naar de directie of een leraar stappen en bij een sportclub kun je het melden aan het clubbestuur of de leiding.
Veel vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag zijn tevens strafbaar volgens de wet. Je kunt daarom ook aangifte doen bij de politie. Wil je er eerst over praten? Dan zijn er verschillende hulplijnen waarmee je contact kunt opnemen.
Je bent niet de enige...
... die zich afvraagt wat de meest sexy datingsite is. Avontuur, passie en een beetje pittig: wist je dat je ergens discreet en anoniem kunt daten? Er is één datingsite waar dat allemaal kan: Novamora is het geheime online plekje voor de avontuurlijke dater. Nieuwsgierig waarom deze Nederlandse datingsite zo snel in ledenaantal is gegroeid?