Opgebrand, futloos, vermoeid: tegenwoordig komen burn-outs steeds vaker voor onder Nederlanders. De meeste van deze burn-outs zijn werkgerelateerd, maar dit is echter niet altijd het geval. Je kan namelijk ook een burn-out krijgen door je relatie, wanneer de relatie te veel energie van je vraagt.
Maar waarin verschillen de symptomen van een werkgerelateerde burn-out en die van een relatie? En hoe zit het met een combinatie van beide? Wat zijn de symptomen precies? Hoe ontstaat het precies en wat kun je tegen de klachten doen? We vertellen je er meer over.
Wat is een burn-out precies?
Een burn-out is een langdurige vorm van stress waarbij mensen zich emotioneel, mentaal en lichamelijk volledig uitgeput voelen. Het lukt niet meer goed om prestaties te leveren, je bent lusteloos en hebt een algeheel gevoel van uitputting. Vaak komen er ook nog andere gevoelens bij kijken, zoals een gevoel van angst of depressieve gevoelens. Een burn-out heeft daardoor een grote impact op je leven.
Wat wil jij?
"Iedereen heeft het over zichzelf, maar wat wil JIJ? Stel deze 999 vragen aan jezelf: kijk vooruit, spreek wensen uit, vraag feedback, geef jezelf cijfers."
De oorzaak van een burn-out
Volgens de laatste cijfers uit 2018 hadden bijna 1,3 miljoen Nederlandse werknemers burn-outklachten.1 En dan meldt nog niet eens iedereen zich bij de huis- of bedrijfsarts. De klachten komen vooral voor bij de groep mensen tussen de 25 en 35 jaar. In een Nederlands onderzoek gaf zelfs 27% van de jongeren aan een burn-out of gerelateerde klachten te hebben gehad.
Als mensen te maken hebben met een burn-out wordt vaak meteen gedacht aan een werkgerelateerde oorzaak. Maar niet alleen door stress en drukte op het werk kun je te maken krijgen met deze uitputtingsreactie van lichaam en geest, ook je relatie kan de oorzaak zijn. Als je namelijk langer dan een half jaar veel stress of spanning ervaart door je relatie, dan kun je daardoor ook terechtkomen in een burn-out. Niet elke burn-out komt dus door stress op het werk.
Burn-out door je relatie
In elke relatie zijn er soms spanningen. Misschien zijn jullie het niet eens over bepaalde onderwerpen, hebben jullie vaker ruzies of er is sprake van een vorm van emotioneel misbruik. Overmatige fysieke inspanning in huis, sociale problemen, onzekerheid en een negatief zelfbeeld zijn ook mogelijke oorzaken van een burn-out. Loopt je relatie niet lekker? Dan komen veel van deze oorzaken samen en zorgen de duur en opstapeling van de belastende omstandigheden dat je ‘burned-out’ raakt.
Een burn-out door je relatie is vaak gerelateerd aan een ongezonde relatie. In een gezonde relatie kunnen er ook wel spanningen zijn, maar deze worden mentaal weggedrukt door de mooie en positieve momenten. In een ongezonde relatie zijn meer conflicten, wordt er meer geruzied en als gevolg daarvan kost de relatie veel energie. Als dit op de langere termijn blijft doorgaan, dan kun je een burn-out krijgen. Als je jezelf, je wensen en je gezondheid in de steek laat, dan kan het zomaar gebeuren dat je last krijgt van klachten die te maken hebben met een burn-out.
Wat zijn de symptomen van een burn-out?
Als je relatie die afgelopen tijd niet vlekkeloos verloopt, en je het gevoel hebt dat het je veel energie kost, dan kun je je afvragen of het zal leiden tot een burn-out. Misschien kost de relatie je wel zoveel energie dat je je eigen gezondheid in de steek hebt gelaten en niet meer zoveel aandacht besteed aan jezelf. En als je erover nadenkt, dan heb je wel wat klachten door de aanhoudende relatiestress. Komen deze symptomen bekend voor?
Psychische symptomen burn-out2
- Besluiteloosheid
- Onzekerheid
- Laag zelfbeeld
- Neerslachtig
- Opgejaagd voelen
- Wantrouwend zijn
- Angst- en paniekklachten
- Makkelijk huilen
- Prikkelbaar
- Concentratieproblemen
Lichamelijke symptomen burn-out
- Hoofdpijn
- Spierpijn
- Misselijkheid
- Buikpijn
- Hartkloppingen
- Hyperventilatie
- Hoge bloeddruk
- Benauwdheid
- Slapeloosheid
- Vermoeidheid
- Snel grieperig
Er is sprake van een burn-out als je al een half jaar last hebt van klachten. Over het algemeen hebben de meeste mensen die een burn-out hebben een gevoel van sterke vermoeidheid, afstand te willen nemen van mensen, minder goed te presteren, onzekerheid over eigen capaciteiten en neerslachtige of emotionele buien.
1. Geen zin in sociale activiteiten
Een van de belangrijkste signalen van een burn-out is dat je vermoeid bent en geen zin hebt om iets te gaan doen. Als je een sociale activiteit op de planning hebt staan, dan kijk je daar enorm tegen op. Zelfs een kleine verjaardag voelt als een zware last en het kost je al moeite om überhaupt aan te denken. Laat staan dat je van de bank af moet komen en helemaal naar twee straten verderop moet lopen.
2. Pessimistisch en stemmingswisselingen
Een ander teken van een burn-out door je relatie is dat je heel veel negatieve energie hebt. Je krijgt last van stemmingswisselingen, emotionele buien en door de vele ruzies krijg je een enorm pessimistisch beeld van de liefde. Je ziet het nut van je relatie niet meer in, hebt geen hoop meer dat het ooit goed komt en liefde begint een desillusie te lijken. Je ziet je relatie als een strijd en voelt je niet meer gelukkig in je huidige situatie.
3. Een vlak gevoel
Naast dat je je negatief voelt en last hebt van stemmingswisselingen, kun je je ook heel vlak gaan voelen. Je voelt je lusteloos, alsof je geen emoties meer hebt, verdrietig en leeg. Je bent niet gemotiveerd om iets te doen en alle hobby’s die je eerst leuk vond, boeien je nu niet meer. Je bent oververmoeid en wilt alleen maar in bed liggen: je afzonderen van de rest van de wereld. Alle andere activiteiten voelen als een zware last waar je geen moeite in wilt steken. Je bent continue vermoeid en hebt geen zin om initiatief te tonen om iets te doen.
Een burn-out in je relatie voorkomen
Elke relatie heeft problemen en dit hoeft dus ook niet gelijk een burn-out te veroorzaken. Wel is het goed om af en toe een stapje terug te doen en op jezelf te focussen. Vraag aan jezelf hoe jij je voelt in de relatie, wat je behoeftes zijn en of je er dingen zijn die je zou willen veranderen. Op die manier hou je je eigen gezondheid in de gaten en loop je niet achter de feiten aan.
Daarnaast is het ook van belang om voor goede communicatie met je partner te zorgen. Maak daarom af en toe tijd voor een goed gesprek, blijf elkaars prioriteit en steek moeite in elkaars behoeftes en emotionele gevoelens. Verder is het ook belangrijk om elkaar de ruimte te geven of samen ontspannende activiteiten te ondernemen. Eventueel kan professionele hulp ook enorm helpen om bepaalde zaken bespreekbaar te maken, bijvoorbeeld relatietherapie.
Wat te doen bij een relationele burn-out
Heb je toch te maken met een burn-out door je relatie? Dan is het tijd om op jezelf te gaan focussen. Let op je eigen rust en gezondheid. Alleen als jij namelijk weer lekker in je vel zit, is het de moeite waard om te werken aan je relatie.
Heb je last van een depressief gevoel of voel je je vaak angstig? Dan is het ook een goed idee om de huisarts in te schakelen. Deze kan je doorverwijzen naar professionele hulp om met deze negatieve gedachtes leren om te gaan. Ook voor de lichamelijke klachten die ontstaan door een burn-out kun je bij een huisarts terecht. Heb je bijvoorbeeld spanningshoofdpijn, maag- of darmklachten of een gejaagd gevoel, dan is het verstandig om eens naar de huisarts te stappen.3
Voor jezelf zorgen
Het allerbelangrijkste om een burn-out te voorkomen of om deze op te lossen, is om beter voor jezelf te zorgen. Maak tijd voor jezelf en zoek de rust op. Ga bijvoorbeeld de natuur in, ga wandelen of begin met mindfulness oefeningen, meditatie of yoga. Verwen jezelf af en toe met een goed boek of een ontspannende massage. Doe dingen die je gelukkig maken en geef jezelf de mogelijkheid om te ontspannen. Daarnaast kan het ook enorm helpen om met een vertrouwenspersoon over je situatie te praten en je gevoelens te uiten.
Meer mensen zoals jij...
... weten niet welke liefdestaal ze spreken. En dat is niet zo gek als je helemaal niet weet dat iedereen een eigen moedertaal der liefde heeft. In ‘De vijf talen van de liefde’ ontdek je welke taal jij spreekt en nog belangrijker: hoe je daarmee je liefdesleven verbetert. Verhelderend, een eyeopener: kom er zelf achter waarom dit boek ‘het best beoordeelde’ relatieboek is.